Çocuğunuz Öfke ve Kriz Anında Neden Sizi Duymuyor?

Çocuk Gelişim Uzmanı & Aile Danışmanı Esra Günakan

O kriz anlarında öyle tepkiler veriyor ki, öyle ağlama krizleri var ki, sanki bizi duymuyor. “Bu çocuk bizim çocuğumuz değil” dediğiniz zamanlar olmuştur elbette. Vallahi öyle zamanlarda o çocuğa laf anlatma çabanız, fırtınada denize düşen birine yüzme öğretmekle eş değer olacaktır ki zaten bu da mümkün değil.

O anda çocuğunuzda neler oluyor?

Gelin o aşamada çocuğunuzda neler oluyor, bir bakalım. Öncelikle çocuğunuzun beyninin duygusal alanını yöneten amigdala dediğimiz kısım artık alarm halinde, çanlar çalıyor. Vücudu savaş ya da kaç moduna geçti. Beynin mantıklı düşünen kısmı artık devre dışı.

Yani çocuğunuz sizinle inatlaşmıyor. Sizi duymuyor değil; beyninde amigdala fırtınası estiği için fizyolojik olarak duyamıyor halde gibi görünüyor. Ve anlattığınız her şey etkisiz kalıyor.

Peki o aşamada ne yapmamalıyız?

Bu aşamada uzun uzun ne olduğunu anlatmak, mantıklı açıklamalar yapmak anlamsız. Çünkü zaten beyninin mantıklı kısmıyla duygusal olan arasındaki bağ koptuğu için bu çok da etkili olmayacaktır.

Fırtınaya katılmak da bir seçenek. “Yani hocam bizim amigdalamız yok mu? Biz de sinirlenebiliriz.” Evet, sizler de sinirlenebilirsiniz. Ama sizin duygunuz daha fazla yer kapladığında, çocuğa alan açılmadığında bu bir kısır döngü halinde daha büyük bir kartopu etkisi yaratacak.

Sınırları esneten bir kitle de var. Yani “ne olursa olsun artık sussun, ne dediyse yapalım” diyen; ki burada da üzülerek çocuğunuz kriz çıkararak bir şeyleri elde edebileceğini öğrenmiş oluyor.

Duyguları küçümsemeyi bilerek yapmadığınızı biliyorum. Ama “bunda ne var ağlanacak” deyip susturduğunuz çocuk ya duygusunu saklamayı öğreniyor, ya daha büyük tepkiler veriyor ya da kendini bir şekilde rahatlatacak bir yol buluyor; tırnağını koparıyor, parmağını emiyor.

Çözmek yerine eşlik etmek

Böyle durumlarda ebeveynlerin düştüğü en büyük hata: “Hemen çözmeliyim, hemen dindirmeliyim, hemen bitmeli.” Oysa siz o fırtınada bir çapa görevi görüp daha sakin kalır, duyguyu çözmek yerine ona eşlik ederseniz süreci çok daha sağlıklı ilerletebilirsiniz.